Wie regelmatig zware materialen verplaatst, weet: goed hijsen draait niet alleen om kracht. Het gaat vooral om controle. De last moet stabiel hangen, niet gaan schuiven of kantelen en veilig van A naar B kunnen. De juiste hijsketting maakt daarin een groot verschil.
Hijskettingen worden gebruikt in werkplaatsen, magazijnen, bouwomgevingen, productiehallen en industriële omgevingen. Denk aan het hijsen van machines, stalen balken, buizen, frames, betonproducten, mallen en zware onderdelen. Maar niet iedere last vraagt om dezelfde hijsoplossing.
De ene keer heb je genoeg aan één kettingdeel. De andere keer wil je de last op meerdere punten ondersteunen. En soms heeft een last helemaal geen vast hijspunt, waardoor je hem juist rondom moet zekeren.
Wat betekent WLL?
Bij hijskettingen kom je altijd de term WLL tegen. Dat staat voor Working Load Limit: de maximale werklast die een hijsketting veilig mag dragen.
Belangrijk om te weten: de WLL hangt niet alleen af van de ketting zelf, maar ook van de manier waarop je hijst. Een ketting die recht naar beneden wordt belast, gedraagt zich anders dan een ketting die schuin staat of om een object is gestropt. Daarom is het slim om de tabel altijd te gebruiken als controlemiddel.
Maar in de praktijk begint de keuze vaak met een simpele vraag: Wat wil je optillen?
1-sprong hijsketting: voor lasten met één hijspunt
Een 1-sprong hijsketting of hijsketting voorloper gebruik je bij lasten met één duidelijk hijspunt. Denk aan een machineonderdeel met een hijsoog, een pomp, motor, aandrijving of zwaar gereedschap. Deze manier van hijsen is overzichtelijk en snel. Je haakt de ketting aan het hijspunt en kunt de last recht omhoog tillen. Dat werkt vooral goed bij compacte lasten waarvan het zwaartepunt netjes onder het hijspunt ligt.
Voorbeelden van toepassingen zijn:
- elektromotoren
- pompen
- compacte machines
- aandrijvingen
- zware gereedschappen
- onderdelen met één centraal hijsoog
Een 1-sprong ketting is minder geschikt voor lange, brede of onregelmatige lasten. Die kunnen gaan kantelen, draaien of scheef hangen. In dat geval is een meerpartige hijsketting vaak prettiger en veiliger.
Gestropt aanslaan: voor lasten zonder vast hijspunt
Soms heeft een last geen hijsoog of vast aanslagpunt. Dan kan gestropt hijsen een oplossing zijn. Hierbij leg je de ketting om het object heen, waarna de ketting zich aantrekt zodra er spanning op komt.
Dit wordt vaak gebruikt bij materialen zoals:
- buizen
- assen
- ronde profielen
- stalen kokers
- bundels staal
- constructiedelen zonder hijsoog
Gestropt hijsen is handig, maar vraagt wel aandacht. Ronde of gladde materialen kunnen gaan rollen of schuiven. Ook kan de ketting anders belast worden dan bij recht hijsen. Daarom is het belangrijk om goed te kijken of de ketting grip houdt en de last stabiel blijft hangen.
Bij twijfel: liever een extra aanslagpunt, extra borging of een andere hijsmethode kiezen. Dat voorkomt verrassingen zodra de last loskomt van de vloer.
2-sprong hijsketting: voor lange of brede lasten
Een 2-sprong hijsketting heeft twee kettingdelen. Daarmee verdeel je de last over twee hijspunten. Dat geeft meer balans dan hijsen aan één punt.
Deze uitvoering wordt veel gebruikt voor:
- stalen balken
- machineframes
- lasconstructies
- lange metalen onderdelen
- bakken of containers met twee hijsogen
- constructiedelen die horizontaal moeten blijven hangen
Bij een stalen balk wil je bijvoorbeeld niet dat één kant omlaag zakt zodra je gaat hijsen. Met twee hijspunten houd je meer controle over de positie van de last. Dat maakt het hijsen veiliger en makkelijker te sturen.
Let wel op de hoek van de kettingdelen. Hoe schuiner ze staan, hoe zwaarder ze worden belast. Daarom is het in de praktijk verstandig om de kettingen zo gunstig mogelijk te positioneren en altijd de WLL-tabel te controleren.
3- en 4-sprong hijsketting: voor grote, zware of kwetsbare lasten
Voor grote of zware lasten wordt vaak een 3- of 4-sprong hijsketting gebruikt. Hiermee kun je de last op meerdere punten aanslaan. Dat zorgt voor stabiliteit en voorkomt dat de last gaat kantelen.
Deze hijskettingen zie je veel bij:
- grote machineonderdelen
- prefab betonelementen
- stalen frames
- hijsbakken
- zware mallen
- constructieplaten
- industriële installatiedelen
- werkstukken met meerdere hijsogen
Een 4-sprong hijsketting is bijvoorbeeld handig wanneer je een groot frame horizontaal wilt optillen. Door de last op vier hoeken te ondersteunen, blijft deze veel stabieler hangen dan wanneer je aan één of twee punten hijst. Bij betonproducten is een meerpartige ketting ook vaak logisch. Prefab elementen hebben meestal meerdere ingestorte hijsvoorzieningen. Door die goed te gebruiken, verdeel je de krachten beter over het element.
Toch betekent vier kettingdelen niet automatisch dat ieder deel evenveel draagt. Als de last scheef hangt of de hijspunten niet gelijk zijn verdeeld, kan één kettingdeel meer te verduren krijgen dan de rest. Goed aanslaan blijft dus belangrijk.
Kies de hijsketting die past bij de last
Een hijsketting is geen standaardoplossing voor iedere klus. Een compacte machine met één hijsoog vraagt om iets anders dan een lange stalen balk, een ronde buis of een zwaar betonproduct.
Gebruik een 1-sprong ketting voor compacte lasten met één hijspunt. Kies een 2-sprong ketting voor meer balans bij lange of brede materialen. Ga voor een 3- of 4-sprong ketting wanneer je grote, zware of kwetsbare lasten stabiel wilt hijsen. En gebruik een eindloze hijsketting wanneer je een last rondom wilt zekeren.
